زرشک و خواص آن

زرشک با نام علمی (Berberis vulgaris) گیاهی همیشه سبز است که بومی اروپا ، آفریقا ، آسیا و آمریکای شمالی و جنوبی است. ارتفاع این گیاه به 3 متر می رسد. گیاه زرشک دارای ساقه هایی خار دار و گل هایی زرد رنگ است.  زرشک حاوی انواع آلکالوئیدها است. آلکالوئید ها از مهم ترین فرآورده های حاصل از متابولیسم ثانویه در گیاهان بوده و دارای یک یا چند اتم نیتروژن و خاصیت قلیایی می باشند. تحقیقات نشان داده است که خاصیت ضد میکروبی ، ضد التهابی و تسکین دهندگی زرشک به دلیل وجود همین آلکالوئیدها است. بربامین (berbamine) که از آلکالوئیدهای موجود در زرشک است در درمان هپاتیت آمیبی (amebic hepatitis) و روماتیسم مفصلی نقش اساسی دارد. همچنین زرشک ضد تشنج و کاهنده فشار خون می باشد.

زرشک دارای ویتامین C است که برای داشتن پوستی درخشان ، سم زدایی و استحکام استخوان ها و دندان ها ضروری است. علاوه بر مصرف زرشک در غذاها ، می توان از آن برای تهیه شربت ، مربا و آب زرشک نیز استفاده کرد.

حدود 2500 سال است که از خواص درمانی زرشک در طب سنتی استفاده شده است. در طب سنتی هند از زرشک برای درمان اسهال ، کاهش تب و افزایش اشتها استفاده می کردند. در ایران اغلب از زرشک برای درمان سوزش سر دل و بیماری های صفراوی استفاده می شود. زرشک دارای ماده ای شیمیایی به نام بربرین (berberine) است که خاصیت ضد باکتریایی داشته و تقویت کننده سیستم ایمنی بدن می باشد.

زرشک برای سلامت قلب و سیستم عصبی بدن بسیار مفید است و به همین دلیل می توان از عصاره زرشک برای درمان بیماری فشار خون و اختلالات عصبی مانند بیماری صرع استفاده کرد. زرشک موجب اتساع رگ های خونی گشته و از این رو موجب کاهش فشار خون می گردد.

زرشک به روند هضم کمک شایانی کرده و درد های معده و روده را کاهش می دهد. زرشک دارای خواص بسیاری است اما مصرف نادرست آن می تواند منجر به ایجاد حالت تهوع ، استفراغ ، تشنج و گیجی گردد. در ادامه به بررسی مهم ترین خواص زرشک می پردازیم.


خواص زرشک


پاکسازی کبد

زرشک در پاکسازی کبد بسیار موثر است. زرشک موجب ترویج ترشح مایع صفراوی و اصلاح عملکرد کبد می گردد.


جهت آشنایی بیشتر در مورد کبد چرب بر روی لینک زیر کلیک کنید :

کبد چرب

درمان اسهال

زرشک دارای خاصیت قابض است و به همین دلیل اسهال را به سرعت درمان می کند.


درمان عفونت

زرشک در درمان عفونت های مثانه ای و مجاری ادراری ، عفونت های قارچی و عفونت های معدوی و روده ای بسیار موثر است. همچنین می توان از زرشک در درمان مالاریا ، آکنه ، اگزما ، گلو درد ، سینوزیت ، برونشیت ، احتقان بینی و التهاب تنفسی استفاده کرد.


درمان سرطان

تحقیقات نشان داده است که زرشک به دلیل داشتن آنتی اکسیدان ها ، ممکن است از برخی از سرطان ها پیشگیری کرده و یا آنها را درمان کند. زرشک بر روی سلول های سرطان سینه اثر مهارکنندگی دارد. همچنین زرشک موجب کاهش آسیب وارده بر ریه ها ، هنگام پرتودرمانی در افراد مبتلا به سرطان ریه ، می شود. زرشک از بروز سرطان زبان نیز جلوگیری می کند.


جهت آشنایی بیشتر در مورد سرطان و گروه خونی بر روی لینک زیر کلیک کنید :

سرطان و گروه خونی

درمان دیابت

تحقیقات نشان داده است که آب زرشک در پیشگیری و درمان دیابت نوع 1 و 2 نقش اساسی دارد. بربرین موجود در زرشک موجب بهبود مقاومت به انسولین ، کاهش سطح قند خون و تنظیم سطوح چربی در بدن می گردد. همچنین بربرین می تواند بدن را در برابر عوارض عروقی مرتبط با دیابت نوع 2 محافظت کند.

جهت آشنایی بیشتر در مورد دیابت بر روی لینک زیر کلیک کنید :

دیابت

درمان سنگ کلیه

بسیاری از پزشکان از زرشک به عنوان یک داروی هومیوپاتی برای درمان ناراحتی های مرتبط با سنگ کلیه استفاده می کنند. هومیوپاتی یک روش درمانی است که با تحریک سیستم ایمنی بیمار با داروهای هومیوپاتی ، فرد را به سمت بهبودی سوق می ‌دهد. لازم به ذکر است که قبل از اقدام برای درمان سنگ کلیه با طب هومیوپاتی ، سنگ کلیه باید آنقدر کوچک باشد تا بدون نیاز به جراحی ، دفع گردد. از زرشک معمولاً برای درمان دردهای تیز ناحیه کشاله ران که مرتبط با سنگ های کلیوی هستند ، استفاده می شود.


هشدارها و تداخلات

از مصرف مداوم مقادیر بالای زرشک برای مدت بیش از یک تا دو هفته خودداری کنید، زیرا ممکن است موجب ایجاد دل درد ، استفراغ ، خونریزی بینی ، سر درد ، التهاب چشم و آلرژی گردد. مصرف بیش از اندازه زرشک در مردان ممکن است موجب ایجاد اختلال در تولید اسپرم گردد. زرشک ممکن است موجب تحریک ماهیچه های رحم و منقبض شدن آنها گردد ، بنابراین مصرف زرشک برای زنان باردار و شیرده توصیه نمی گردد. علاوه بر زنان باردار ، مصرف زرشک برای کودکان نیز مناسب نیست زیرا در تولید بیلیروبین اختلال ایجاد کرده و منجر به ایجاد بیماری یرقان می گردد. افراد مبتلا به پرکاری تیروئید و یا افرادی که از نفخ بیش از اندازه رنج می برند نیز می بایست از مصرف زرشک اجتناب کنند.

زرشک ممکن است با برخی از داروها مانند داروهای ضد انعقادی ، آنتی بیوتیک ها ، آنتی هیستامین ها ، مدر ها و داروهای دیابت تداخل داشته باشد. اگر از این نوع داروها مصرف می کنید ، قبل از مصرف زرشک ، با پزشک معالج خود مشورت کنید.


مطالب مرتبط :

زرشک پلو


* برای دریافت مطالب علمی ویژه گروه خونیتان ، نام ، ایمیل و نوع گروه خونتان را در زیر وارد کنید.